Cúng ông Công ông Táo năm Bính Ngọ (30/1): ngày, giờ, lễ vật ba miền

Ông Công ông Táo năm Bính Ngọ là ngày nào?

• Ngày cúng: Thứ Bảy 30/1/2027, tức 23 tháng Chạp năm Bính Ngọ.
• Ngày này là ngày Kỷ Dậu theo can chi.
• Còn 7 ngày nữa là mùng 1 Tết Đinh Mùi (Thứ Bảy 6/2/2027).

Theo tục xưa, ngày này Táo quân, vị thần trông coi bếp lửa trong nhà, về trời báo việc một năm của gia đình. Các nhà làm lễ tiễn ông Táo, rồi bắt đầu dọn dẹp, sắm sửa đón Tết. Xem ngày trên lịch: trang ngày ông Táo, lễ ông Công ông Táo trên lịch lễ.

Cúng ông Táo vào giờ nào?

Không có giờ bắt buộc. Mỗi miền có thói quen riêng:

• Miền Bắc: nhiều nhà cúng xong trước giờ Ngọ (giờ Ngọ bắt đầu từ 11 giờ trưa) ngày 23 tháng Chạp.
• Miền Trung: có nơi cúng từ tối hôm trước, tức tối Thứ Sáu 29/1/2027, kéo đến sáng sớm ngày 23 tháng Chạp.
• Miền Nam: nhiều nhà cúng vào buổi tối ngày 23 tháng Chạp, khoảng 20–23 giờ.

Bận việc thì nhiều nhà cúng sớm hơn một, hai hôm; ít ai để qua ngày 23 tháng Chạp. Nếu muốn chọn giờ, các giờ hoàng đạo của ngày Thứ Bảy 30/1/2027 là: Tý (23–1h), Dần (3–5h), Mão (5–7h), Ngọ (11–13h), Mùi (13–15h), Dậu (17–19h).

Lễ vật cúng ông Táo theo ba miền

Phần chung của cả ba miền là hương, hoa, trầu cau, trái cây và mâm cỗ mặn hoặc chay tùy nhà. Khác nhau nhiều nhất là đồ tiễn ông Táo.

Miền Bắc

• Bộ mũ áo Táo quân: hai mũ ông, một mũ bà, kèm áo và hia bằng giấy.
• Cá chép sống thả trong chậu nước (hoặc cá chép giấy), tượng trưng cho phương tiện đưa ông Táo về trời.
• Mâm cỗ mặn như mâm giỗ, hoặc mâm chay; có nhà thêm đĩa chè kho.

Miền Trung

• Nhiều nhà dùng ngựa giấy có đủ yên cương thay cho cá chép.
• Ở Huế, Hội An, có nơi còn giữ tục thay tượng ông Táo bằng đất và dựng cây nêu.
• Mâm cúng có món địa phương, như cá ngừ, cá thu kho.

Miền Nam

• Nhiều nhà cúng mũ, áo, hia giấy và bộ cò bay ngựa chạy; cũng có nhà chỉ cúng hương hoa, trái cây và đồ ngọt.
• Đồ ngọt hay gặp là kẹo thèo lèo, chè, xôi.
• Thường không dùng cá chép.

Văn khấn tham khảo: bài khấn ông Công ông Táo.

Thả cá chép thế nào cho đúng?

• Thả ở ao, hồ, sông sạch gần nhà. Không thả xuống cống, rãnh hay chỗ nước bẩn, cá sẽ chết.
• Thả nhẹ tay, sát mặt nước. Đừng ném cá từ trên cầu cao xuống.
• Bỏ túi ni lông lại, đừng thả xuống nước. Túi, chậu, vàng mã mang về hoặc bỏ vào thùng rác.
• Nhiều nơi có điểm thu gom cá và đồ lễ sau khi cúng; nếu gần nhà có, bạn có thể gửi ở đó.
• Không tiện đi xa thì dùng cá chép giấy, hoặc nuôi cá trong chậu ở nhà, cũng là thành tâm.

Sau lễ ông Táo làm gì?

• Hóa mũ áo, vàng mã sau khi hương tàn.
• Lau dọn bàn thờ, thay nước, thay hoa để chuẩn bị đón Tết.
• Dọn nhà, sắm Tết. Xem Tết Nguyên đán Đinh Mùi: ngày nào, phong tục, mâm cỗ và lịch nghỉ Tết 2027.

Phong tục mỗi vùng, mỗi nhà một khác; nguồn tư liệu về lễ vật cũng không hoàn toàn giống nhau. Bài viết ghi những cách làm phổ biến để tham khảo, không có cách nào là bắt buộc.